Cùng AI chuyển từ nông nghiệp kinh nghiệm sang nông nghiệp dữ liệu

B.good AI là nền tảng quản lý dựa vào dữ liệu, được phát triển nhằm số hóa toàn bộ quá trình sản xuất nông nghiệp, hỗ trợ người sản xuất ra quyết định tốt hơn.

Thời gian qua, Trung tâm Chuyển giao Công nghệ và Khuyến nông (CETDAE) triển khai nhiều hoạt động thúc đẩy chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong nông nghiệp, góp phần xây dựng nền nông nghiệp minh bạch, bền vững và thông minh.

Các giải pháp tập trung vào truy xuất nguồn gốc, sản xuất an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP và dự báo giá nông sản, qua đó hỗ trợ nông dân giảm thiểu rủi ro thị trường.

Ngày 30/9, Trung tâm Chuyển giao Công nghệ và Khuyến nông (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp với Công ty SNE (Hàn Quốc) tổ chức Hội thảo “Giới thiệu B.good AI - Giải pháp chuyển đổi số cho chuỗi giá trị nông nghiệp”.

Đây là hoạt động trong khuôn khổ hợp tác giữa Trung tâm với Công ty SNE, nhằm phổ biến các ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo tới các nhà khoa học, doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân.

Hoàn thiện để phù hợp với Việt Nam

Phát biểu tại hội thảo, PGS.TS Phạm Văn Dân, Giám đốc Trung tâm Chuyển giao Công nghệ và Khuyến nông (CETDAE) nhấn mạnh, trong nông nghiệp, chuyển đổi số không chỉ là đưa các quy trình, sổ sách từ phương thức thủ công lên môi trường số, mà quan trọng hơn là hình thành hệ thống dữ liệu phục vụ quản lý, sản xuất, truy xuất nguồn gốc, dự báo và ra quyết định.

“Đây là hướng đi phù hợp với yêu cầu phát triển của nền nông nghiệp hiện đại, thông minh, minh bạch, hiệu quả và bền vững”, ông Phạm Văn Dân khẳng định. Với tinh thần đó, CETDAE đã phối hợp với Công ty SNE của Hàn Quốc để triển khai thí điểm B.good AI - giải pháp chuyển đổi số cho chuỗi giá trị nông nghiệp.

Đây là nền tảng quản lý nông nghiệp ứng dụng AI, Big Data, IoT và dữ liệu vệ tinh, hướng tới số hóa quá trình sản xuất, kết nối dữ liệu từ nông dân, hợp tác xã, cảm biến thời tiết, đất, nước, hình ảnh vệ tinh và vật tư nông nghiệp.

Qua hội thảo, ông Phạm Văn Dân mong muốn sẽ ghi nhận được những đóng góp liên quan đến B.good AI và giải pháp AI khác trong sản xuất nông nghiệp, tập trung vào những vấn đề thiết thực như quản lý vùng sản xuất, sử dụng vật tư hiệu quả, theo dõi sinh trưởng, dự báo sản xuất, truy xuất nguồn gốc, kết nối thị trường.

“Đặc biệt là chúng ta cần quan tâm đến khả năng tích hợp dữ liệu, tính an toàn, tính minh bạch và khả năng nhân của các nền tảng”, lãnh đạo CETDAE chia sẻ thêm. Những nội dung này cần được trao đổi, đánh giá thực tế và từng bước hoàn thiện để phù hợp với điều kiện sản xuất, trình độ người sử dụng và yêu cầu quản lý nông nghiệp của Việt Nam.

Số hóa toàn diện, nâng tầm quản lý

Giới thiệu về B.good AI, ông Chang Sehun, Tổng Giám đốc Công ty SNE cho biết, nền tảng B.good AI do SnE Company phát triển mang đến giải pháp quản lý sản xuất toàn diện, kết hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu số nhằm tối ưu hóa hoạt động canh tác, nâng cao chất lượng nông sản và kết nối các mắt xích trong chuỗi cung ứng. Chuyển từ nông nghiệp làm bằng kinh nghiệm sang phát triển bằng dữ liệu

Không chỉ dừng lại ở việc số hóa quy trình sản xuất, B.good AI hướng tới xây dựng hệ sinh thái quản lý nông nghiệp thông minh, nơi dữ liệu được kết nối xuyên suốt từ vùng trồng, nhật ký canh tác, vật tư đầu vào đến kiểm soát chất lượng và thương mại hóa sản phẩm.

Nền tảng tích hợp bốn nhóm giải pháp cốt lõi gồm quản lý sản xuất (SaaS/AaaS), phân tích dữ liệu nông nghiệp, thương mại nông sản (trade) và kiểm tra chất lượng không phá hủy (NDT), đáp ứng nhu cầu của cả nông hộ, hợp tác xã và doanh nghiệp thu mua, chế biến.

Cụ thể, B.good AI cho phép quản lý vùng trồng, thửa đất trên bản đồ vệ tinh tương tác, hỗ trợ cập nhật diện tích, loại cây trồng và các tiêu chuẩn chứng nhận. Thông qua chỉ số BBCH, hệ thống theo dõi trực quan các giai đoạn sinh trưởng, tỷ lệ hoàn thành chu kỳ và thời điểm dự kiến thu hoạch, giúp người sản xuất chủ động kế hoạch chăm sóc.

Tính năng nhật ký canh tác số ghi nhận đầy đủ hoạt động sản xuất như bón phân, tưới nước, phun thuốc bảo vệ thực vật, làm cỏ... Dữ liệu được lưu trữ có hệ thống, phục vụ truy xuất nguồn gốc, kiểm soát quy trình và chứng nhận VietGAP.

Ngoài ra, điểm nhấn của B.good AI là khả năng ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào giám sát và tư vấn kỹ thuật. Người dùng có thể tải ảnh lá, hoa hoặc quả để AI phân tích, nhận diện dấu hiệu sâu bệnh và hỗ trợ đánh giá phương án phòng trừ.

Tính năng AI Briefing tự động tổng hợp tình trạng nông trại, cảnh báo các bất thường như chất lượng nguồn nước tưới không đạt tiêu chuẩn VietGAP hoặc nhật ký canh tác được ghi nhận không đúng quy định.

Đặc biệt, trợ lý AI tư vấn canh tác cho phép người dùng tương tác trực tiếp, tìm kiếm giải pháp kỹ thuật dựa trên dữ liệu thực tế của từng lô đất, hỗ trợ ứng phó với các tình huống bất lợi về thời tiết và sản xuất.

Ở khâu đầu ra, công nghệ NDT hỗ trợ đo độ ngọt (Brix), độ cứng, trọng lượng, thể tích và phân hạng nông sản trước khi đóng gói. Dữ liệu giúp doanh nghiệp thu mua đánh giá chất lượng, dự báo sản lượng và chủ động kế hoạch logistics.

Việc kết nối thông tin sản xuất với dữ liệu sản phẩm góp phần minh bạch hóa nguồn gốc, thúc đẩy giao dịch thương mại và hỗ trợ đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu.

Những câu hỏi từ thực tiễn

Tại hội thảo, bà Trần Kim Liên, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Tập đoàn Đầu tư và Phát triển Nông nghiệp Xanh Việt Nam đặt ra ba vấn đề cần làm rõ khi triển khai B.good AI, gồm phương thức thu thập dữ liệu, chi phí xây dựng mô hình trình diễn và bảo mật thông tin doanh nghiệp.

Theo bà Liên, để AI có thể phân tích, dự báo thời tiết, sâu bệnh và tình trạng đất đai, cần xác định rõ hệ thống khai thác dữ liệu từ vệ tinh hay phải lắp đặt các cảm biến IoT tại vùng trồng.

Nếu triển khai cảm biến trên từng thửa đất, chi phí đầu tư sẽ rất lớn, trở thành rào cản đối với các hợp tác xã và nông dân. Do đó, doanh nghiệp mong muốn được làm rõ giải pháp tối ưu chi phí thiết bị, bảo đảm tính khả thi khi nhân rộng mô hình.

Về khả năng hợp tác, bà Liên cho biết doanh nghiệp hiện có vùng nguyên liệu phục vụ xuất khẩu với diện tích từ 50-100 ha và Trung tâm Đổi mới sáng tạo rộng 70 ha. Đây là điều kiện thuận lợi để phối hợp với đơn vị phát triển xây dựng mô hình ứng dụng B.good AI tiêu chuẩn.

Tuy nhiên, doanh nghiệp cần được cung cấp thông tin cụ thể về quy trình triển khai, phương thức phối hợp, các hạng mục hỗ trợ, thời gian thực hiện cũng như chi phí đầu tư và vận hành.

Một vấn đề khác được bà Liên đặc biệt quan tâm là bảo mật dữ liệu. Khi các thông tin về sản xuất, quy trình canh tác và hoạt động kinh doanh được tích hợp lên nền tảng AI, doanh nghiệp cần có cam kết rõ ràng về an toàn thông tin, quyền sở hữu, khai thác và chia sẻ dữ liệu.

Theo bà, việc bảo đảm dữ liệu không bị rò rỉ hoặc sử dụng ngoài phạm vi thỏa thuận là điều kiện quan trọng để doanh nghiệp yên tâm ứng dụng công nghệ và mở rộng hợp tác.

Trả lời các câu hỏi của bà Trần Kim Liên, ông Chang Sehun cho biết, với các doanh nghiệp lớn, B.good AI sẽ thiết kế và tùy chỉnh giải pháp theo yêu cầu riêng của từng đơn vị.

Theo đó, doanh nghiệp sẽ triển khai thử nghiệm giải pháp đã tùy chỉnh trên trang trại hoặc vùng nguyên liệu của đối tác để đánh giá hiệu quả. Trên cơ sở kết quả thử nghiệm, hai bên sẽ tính toán các chi phí thực tế phát sinh và thống nhất mức chi phí phù hợp.

Người đứng đầu SNE dẫn chứng, tại Malaysia, BS Wood AI đang hợp tác với tập đoàn Nam (Mami), một doanh nghiệp sản xuất lớn, mỗi năm nhập khẩu hàng triệu tấn khoai tây từ Ấn Độ, Trung Quốc, Australia và châu Âu. Doanh nghiệp này đang sử dụng giải pháp của B.good AI để quản lý nguồn gốc xuất xứ và chuỗi cung ứng nguyên liệu nhập khẩu.

Về việc nhập dữ liệu, ông Chang Sehun cho rằng thao tác nhập thủ công trên điện thoại có thể gây khó khăn cho nông dân. Vì vậy, B.good AI đã phát triển tính năng nhập dữ liệu bằng giọng nói (Voice-to-Text). Người dùng chỉ cần nói vào điện thoại, hệ thống AI sẽ tự động ghi nhận và cập nhật thông tin vào nhật ký sản xuất. Tính năng này đang được hoàn thiện và dự kiến ra mắt trong thời gian tới.

Đáng chú ý, về nguồn vốn hỗ trợ, ông Chang Sehun cho biết nếu các doanh nghiệp và hợp tác xã tại Việt Nam cùng phối hợp triển khai dự án chuyển đổi số ứng dụng AI, B.good AI sẽ nỗ lực hỗ trợ thực hiện các thủ tục để đề xuất nguồn ngân sách của Chính phủ Hàn Quốc dành cho các dự án đổi mới sáng tạo. Qua đó, doanh nghiệp kỳ vọng có thể giảm tối đa chi phí cho các đối tác Việt Nam trong giai đoạn đầu triển khai.

Liên quan vấn đề bảo mật dữ liệu doanh nghiệp, ông cho biết B.good AI sử dụng mô hình dữ liệu nội bộ riêng (Private System/LLM). Theo đó, dữ liệu về nguyên liệu và công thức sản xuất của mỗi doanh nghiệp chỉ được sử dụng trong phạm vi nội bộ của doanh nghiệp đó, không chia sẻ hoặc cung cấp cho bên thứ ba.

Theo ông Chang Sehun, cơ chế này nhằm bảo đảm an toàn dữ liệu, qua đó giúp doanh nghiệp yên tâm khi tích hợp hệ thống AI vào hoạt động sản xuất và quản lý.

Nguồn: https://nongnghiepmoitruong.vn/